Napoje High Protein: Wszystko, co chciał(a)byś wiedzieć (o napojach high protein)

Rynek polski: stan obecny i perspektywy

Rynek polski jest w fazie dynamicznego wzrostu, naśladuje trendy zachodnioeuropejskie. Polska stała się przy tym hubem produkcyjnym dla napojów proteinowych.

Obecnie rynek jest zdominowany przez białko pochodzenia mlecznego w formie skyrów, pitnych jogurtów, mlek, kefirów i napojów mlecznych z dodatkiem białka. Produkty są masowo dostępne w dyskontach (Biedronka, Lidl), co obniża barierę cenową i wprowadza ten typ wyrobów do koszyka masowego. Polscy konsumenci coraz chętniej wybierają gotowe formaty RTD zamiast proszków.

Sygnalizowanym istotnym trendem rynkowym wydaje się być wyraźny wzrost napojów typu skyr kosztem innych napojów o zwiększonej zawartości białka. Skyr jest postrzegany jako tańszy, a posiada tyle samo białka (do 18–20%) co tradycyjne proteiny. Dochodzi do tego element cenowy: skyr markowego producenta kosztuje na półce ok. 3,49 zł, podczas gdy napój proteinowy to wydatek rzędu 6 zł. Więcej firm może decydować się na nowe wprowadzenia, ale jako skyr. Nazwa stanowi tu reklamę samą w sobie.

Patrząc na perspektywę rozwoju rynku napojów wysokobiałkowych w Polsce, wydaje się, że możemy spodziewać się silnego wzrostu napojów proteinowych opartych na białku grochu, soi i ryżu, w odpowiedzi na rosnącą popularność diet wegańskich i fleksitariańskich. Analizy rynku wskazują potencjalny rozwój produktów z dodatkową funkcją takich jak: napoje proteinowe z kofeiną (energia), napoje z kolagenem (uroda/stawy), napoje z probiotykami (zdrowie jelit). Wydaje się jednak, że rynek będzie rósł szybciej wartościowo niż wolumenowo dzięki wprowadzaniu innowacyjnych, droższych produktów niszowych.

Plusy i minusy 

Wydaje się, że największymi wartościami dla konsumentów są wygoda, szybko osiągnięta sytość, wsparcie układu mięśniowego oraz niska zawartość cukru. Białko zawarte w napoju jest najbardziej sycącym makroskładnikiem, wspierając kontrolę wagi i redukcję podjadania. Wartym podkreślenia jest fakt, że napoje te bardzo często pasują do trendów dietetycznych. Napoje wysokobiałkowe są pakowane w wygodne w użytkowaniu i transporcie opakowania.

Mimo niewątpliwych zalet istnieje kilka czynników hamujących rozwój. Do najważniejszych należą relatywnie wysoka cena, czasami kontrowersyjny smak, dodawane sztuczne słodziki oraz kwestie ekologiczne. 

Produkty wysokobiałkowe są droższe od tradycyjnych w przeliczeniu na gram białka niż proszki. Pewne kontrowersje budzi również ich smak – pomimo postępów, smak i tekstura (często gęsta, „kredowa”) są wyzwaniem dla producentów. Problemem dla konsumentów mogą też być dodatki takie jak sztuczne słodziki (sukraloza, aspartam). Wreszcie pewnym problemem długofalowo mogą być kwestie ekologiczne. W segmencie napojów wysokobiałkowych dominują opakowania plastikowych RTD, co budzi obawy środowiskowe. Wskazane byłyby tu prace nad opakowaniami, które szybko ulegają biodegradacji lub mogą być skutecznej recyklingowane. 

Polscy producenci 

Polski rynek jest silnie zdominowany przez duże spółdzielnie mleczarskie oraz podmioty zagraniczne. Do polskich graczy zaliczyć należy m.in. firmy: Piątnica (OSM), Grupa Mlekovita, Mlekpol (SM), Bakoma, Grupa Polmlek, Nowy Dwór Gdański (OSM), Gostyń (SM).

Mlekovita to największa polska grupa mleczarska, niekwestionowany lider rynku. Posiada największy wolumen i rozbudowaną sieć dystrybucji, w tym bardzo silny eksport. Produkcja jest masowa, firma oferuje szeroką gamę produktów mlecznych i funkcjonalnych. Główna marka to SBA (Super Body Active). W ofercie marki znajdziemy m.in. jogurt wysokobiałkowy naturalny 200 g, skyr typu islandzkiego 0% tłuszczu 140 g (o smaku naturalnym, borówka–banan, truskawka–banan, mango–banan oraz brzoskwinia z marakują, truskawka). W ofercie Grupy Mlekovita znajduje się też linia napojów wysokobiałkowych (26 g białka) w kartonikach pod marką Protein Milk Shake o smakach m.in. bananowym, truskawkowym, czekoladowym oraz w 250 g butelkach PET oferowany jest jogurt Mlekovita/SBA bez laktozy o smaku mango–banan, brzoskwinia–banan oraz truskawka–banan.

Mlekpol (SM) to jedna z największych polskich spółdzielni, właściciel cenionej marki Łaciate. Główną marką w tym segmencie jest Łaciate Protein+ (26 g białka). W ofercie spółdzielni znajdziemy m.in. jogurty Łaciate Protein+ (mango, jagoda ze śmietanką, naturalny, truskawkowy, guawa i smoczy owoc) oraz Kefir Łaciate Protein+ (25 g białka) w butelkach 360 g. 

Piątnica (OSM) to spółdzielnia znana z wysokiej jakości i naturalności produktów, zdecydowanie silny (jeśli nie najsilniejszy) gracz w tym segmencie. Główna marka w grupie napojów proteinowych to Piątnica High Protein 26 g białka w butelkach PET, m.in. skyr – jogurt pitny owocowy (waniliowy, malinowy, brzoskwiniowy). Pod swoją marką Piątnica (OSM) produkuje również skyr jogurt pitny o smaku naturalnym oraz owocowym (wanilia i straciatella, jagoda, limonka nuta mięty, wiśnia, wanilia, nektarynka–malina, truskawka–kiwi) w 330 g butelce PET oraz koktajl białkowy (o smaku mango–marakuja, malina–granat, truskawka–banan) o gramaturze 250 ml. 

Bakoma to duża polska firma prywatna, aktywna w segmentach funkcjonalnych i fit. W ofercie firmy znaleźć można m.in. Bakoma Men Protein Jogurt (truskawka, mango, owoce leśne). W 230 g butelce PET znajdują się 23 g białka. W ofercie jest także jogurt Men Skyr (o smaku wanilia, jagoda, mango) w kubkach 300 g (21 g białka) skyry smakowe (malina–truskawka, mango–marakuja, pistacja, naturalny) w kubkach 150/300 g oraz skyry z chia i dodatkami (ananas–guawa, mango–banan) i kapioką (malina, mango–liczi). Bakoma produkuje też skyr smakowy w 120 g saszetkach (truskawka oraz mango–marakuja). 

Mleczarnia Nowy Dwór Gdański (OSM) działa od 1963 r. i od lat jest producentem wyrobów mlecznych z Żuław o wysokiej reputacji. Jest to mleczarnia znana z wykorzystania mleka od krów wypasanych na pastwiskach. W ofercie spółdzielni znajdują się m.in. jogurt naturalny 0% tł. wysokobiałkowy bez laktozy 200 g, skyr jogurt naturalny typu islandzkiego bez laktozy 200 g oraz skyr jogurt waniliowy typu islandzkiego bez laktozy 200 g.

Cały polski rynek jest oparty na białku serwatkowym i kazeinie pochodzących z mleka krowiego. Nie ma jeszcze dużych, masowych producentów napojów proteinowych opartych wyłącznie na białku roślinnym (w formacie RTD) pochodzących z Polski. 

Import napojów wysokobiałkowych do Polski

Import napojów high protein odgrywa znaczącą rolę w kształtowaniu lokalnego rynku mimo dominacji krajowych producentów mleczarskich. Import ten koncentruje się głównie na markach międzynarodowych i niszach, które nie są jeszcze w pełni pokryte przez polską produkcję.

Import do Polski zdominowały kraje z rozwiniętym rynkiem żywności funkcjonalnej, w których globalni gracze mają swoje główne zakłady produkcyjne. Do największych importerów zaliczyć należy Niemcy i kraje skandynawskie. Jeżeli chodzi o Niemcy, to ich przewaga polega głównie na bliskości geograficznej i fakcie, że niemieckie firmy mają silną pozycję w pobliżu granicy. Z kolei kraje skandynawskie (takie jak Dania czy Szwecja) są reprezentowane głównie za sprawą firmy Arla Foods, będącej globalnym liderem i eksportującej swoje specjalistyczne napoje proteinowe do Polski.

Inne kraje z Unii Europejskiej, takie jak Włochy, Hiszpania czy Holandia, w mniejszym stopniu obecne są na rynku polskim i wpisują się raczej w nisze rynkowe. Z USA importuje się niektóre bardzo specjalistyczne i wysoko skoncentrowane szejki typu RTD, często związane z suplementacją sportową, ale ich wolumen okazuje się znacząco mniejszy.

Polski import koncentruje się na dwóch głównych segmentach, które mają za zadanie wyróżnić się na tle masowej polskiej produkcji opartej na jogurtach pitnych. Należą do nich marki międzynarodowe klasy premium oraz nisze dietetyczne lub funkcjonalne. 

W segmencie marek międzynarodowych premium znajdują się produkty z globalnym brandingiem, droższe od polskich odpowiedników i mające ugruntowaną pozycję na rynkach zachodnich. Przykładem takich produktów są artykuły Arla Protein czy Danone (wybrane linie). Z kolei w segmencie niszy dietetycznej lub funkcjonalnej wskazać należy wszelkiego typu produkty wegańskie, bez laktozy, oparte na egzotycznych białkach (np. konopne, ryżowe) lub wysoce skoncentrowane koncentraty dla sportowców. Przykładem takich produktów są wegańskie szejki RTD (z białka grochu), kawy proteinowe (importowane).

Bilans handlowy (Polska jako eksporter vs. importer)

Choć import napojów proteinowych z roku na rok rośnie, Polska w tym segmencie jest raczej eksporterem netto, postrzega się ją jako hub produkcyjny. Nasze zakłady mleczarskie produkują ogromne ilości jogurtów i napojów proteinowych nie tylko na rynek krajowy, ale także na rynki innych krajów UE, często pod własnymi markami lub jako private label dla międzynarodowych sieci. Polska importuje głównie marki i innowacje (nietypowe receptury), natomiast wolumen masowy jest realizowany przez krajową produkcję.

Kanały dystrybucji importu

Importowane napoje wysokobiałkowe są dystrybuowane poprzez sieci handlowe, specjalistyczne sklepy z suplementami oraz delikatesy i sklepy z żywnością organiczną. Sieci handlowe takie jak Lidl, Biedronka, Auchan, E.Leclerc wprowadzają importowane produkty w ramach ofert limitowanych (tematycznych) lub stałych kontraktów z międzynarodowymi dostawcami. Specjalistyczne sklepy z suplementami stanowią główny kanał dla wysokoskoncentrowanych, małych butelek (shotów) i szejków sportowych. Z kolei delikatesy i sklepy z żywnością organiczną są kluczowe dla niszowych, wegańskich lub organicznych napojów proteinowych.

Literatura:

1. https://www.kantar.com/inspiration/advertising-media/pre-conditions-for-success-in-the-performance-segment.
2. https://www.asiantrader.biz/protein-revolution-uk-trends-2025. 
3. https://www.mintel.com/insights/food-and-drink/from-steaks-to-shakes-understanding-the-us-protein-market/. 
4. https://www.frieslandcampinaingredients.com/muscling-in-on-functional-beverages-the-5-biggest-trends-in-the-protein-ready-to-drink-market/. 
5. https://www.precedenceresearch.com/functional-drinks-market. 
6. https://www.gov.pl/web/kowr/wyniki-polskiego-handlu-towarami-rolno-spozywczymi-w-2024-r.
7. https://www.gov.pl/web/kowr/wyniki-handlu-zagranicznego-na-podstawowych-rynkach-rolnych-miesa-zboz-i-produktow-mlecznych. 
8. https://www.pekao.com.pl/analizy-makroekonomiczne/raporty-sektorowe.html.
9. https://www.wiadomoscihandlowe.pl/przemysl-i-producenci/rynek-roslinnych-zamiennikow-miesa/rynek-alternatyw-dla-mleka-jak-sie-zmienia-i-co-buduje-jego-wartosc-2528133.
10. https://www.wiadomoscihandlowe.pl/handel-i-dystrybucja/rynek-produktow-wysokoproteinowych-rosnie-w-sile-bialko-stalo-sie-kluczowym-skladnikiem-ekspert-2527087.